ક્લિનિકલ ટ્રાયલમાં DASH ડાયટ (Dietary Approaches to Stop Hypertension) — કઠોળ, આખાં અનાજ, ફળ, શાકભાજી અને ઓછી ફેટવાળી ડેરીથી ભરપૂર અને સેચ્યુરેટેડ ફેટ, ખાંડ અને મીઠું ઓછું — બ્લડ પ્રેશર ઘટાડે છે, અને મીઠું ઓછું ખાવાથી તે હજી વધારે ઘટે છે. WHO રોજ 5 g થી ઓછું મીઠું (આશરે એક સપાટ ચમચી) લેવાની સલાહ આપે છે, પણ મોટા ભાગના ભારતીયો તેનાથી લગભગ બમણું ખાય છે. આ જનરેટર ખાખરા અને પાપડ જેવા ખારા ખોરાક કાઢી નાખે છે, કેલ્શિયમ અને ફાઇબરવાળા ખોરાકને પ્રાથમિકતા આપે છે, અને તમે પસંદ કરો તો વજન ઘટાડવા માટે કેલરી ઘટ ઉમેરે છે.
મીઠાના છુપાયેલા સ્રોત
ખોરાક
કેમ ગણાય
પાપડ, અથાણાં, ચટણી પાઉડર
દરેક ચમચીમાં ઘણું મીઠું
નમકીન, ચિપ્સ, ભુજિયા
મીઠા ઉપરાંત તળેલી ફેટ
પેકેટ સૂપ, સોસ, ઇન્સ્ટન્ટ નૂડલ્સ
એક જ સર્વિંગમાં આખા દિવસનું મીઠું
બ્રેડ, ચીઝ, પ્રોસેસ્ડ મીટ
રોજિંદા ખોરાકમાં ધ્યાનમાં ન આવતું મીઠું
મદદ કરી શકે એવા ખોરાક
ફળ અને શાકભાજી — પોટેશિયમથી ભરપૂર વિકલ્પોમાં સંતરાં, પાલક, ટામેટાં, નાળિયેર પાણી અને કેળાં છે (કિડનીની બીમારી હોય તો પહેલાં ડૉક્ટરને પૂછો)
આખાં અનાજ, કઠોળ અને દાળ
ઓછી ફેટવાળું દહીં અને દૂધ
થોડી માત્રામાં બીજ અને સૂકો મેવો
બીજાં ઉપયોગી પગલાં: વધારાનું વજન ઘટાડો, મોટા ભાગના દિવસે 30 મિનિટ ઝડપથી ચાલો, આલ્કોહોલ ઓછો કરો અને સ્મોકિંગ ટાળો. ડૉક્ટરે લખેલી બ્લડ પ્રેશરની દવા ચાલુ રાખો.
તમારા સવાલોના જવાબ
હાઇ બ્લડ પ્રેશરમાં રોજ કેટલું મીઠું લઈ શકાય?
બધું મળીને રોજ 5 g થી ઓછું — આશરે એક સપાટ ચમચી — જેમાં પેકેટ ખોરાક, અથાણાં, પાપડ અને બ્રેડમાં પહેલેથી રહેલું મીઠું પણ ગણવાનું.
શું પિંક સોલ્ટ કે સિંધવ મીઠું વધારે હેલ્ધી છે?
ના. દરિયાઈ, પિંક અને સિંધવ મીઠું બધું મુખ્યત્વે સોડિયમ ક્લોરાઇડ છે અને બ્લડ પ્રેશર પર એકસરખી અસર કરે છે. બસ કોઈ પણ પ્રકારનું મીઠું ઓછું વાપરો.
શું હાઇ બ્લડ પ્રેશરમાં હંમેશાં દવા જરૂરી છે?
થોડું વધેલું બ્લડ પ્રેશર હોય તો ક્યારેક કસરત, વજન ઘટાડવું અને ડાયટ પૂરતાં થઈ શકે. ઘણા લોકોને દવાની પણ જરૂર પડે છે — ડૉક્ટરની સલાહ વગર દવા ક્યારેય બંધ ન કરો.